LAN TỎA HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM TRONG MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 TẠI TRƯỜNG THCS HỒNG MINH
Trong năm học 2025 – 2026, Trường THCS Hồng Minh tiếp tục đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Một trong những sáng kiến có hiệu quả thực tiễn rõ nét là sáng kiến “Một số biện pháp tổ chức dạy học Chương II: Ánh sáng môn Khoa học tự nhiên 9 theo định hướng giáo dục STEM” của cô giáo Ngô Thu Hồng.
Xuất phát từ thực tế môn Khoa học tự nhiên 9 có nhiều nội dung vừa mang tính khoa học cơ bản, vừa gắn chặt với đời sống, đặc biệt là Chương II: Ánh sáng, sáng kiến đã tập trung chuyển hóa kiến thức lý thuyết thành các hoạt động học tập trải nghiệm. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua bài giảng, học sinh được trực tiếp quan sát, thực hành, thiết kế sản phẩm, thảo luận nhóm và giải thích các hiện tượng gần gũi như khúc xạ ánh sáng, phản xạ toàn phần, tán sắc ánh sáng, thấu kính, kính lúp…
Học sinh quan sát tán sắc ánh sáng trắng qua lăng kính
Điểm nổi bật của sáng kiến là đã triển khai đồng bộ ba nhóm biện pháp: bồi dưỡng năng lực dạy học STEM cho giáo viên; xây dựng kế hoạch dạy học Chương II: Ánh sáng tích hợp chủ đề STEM; đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh. Các hoạt động được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, tận dụng vật liệu dễ tìm, vật liệu tái chế và các dụng cụ học tập đơn giản, giúp tiết học trở nên sinh động, gần gũi, có tính ứng dụng cao.
Qua quá trình thực hiện, sáng kiến đã đem lại những chuyển biến tích cực. Đối với giáo viên, nhận thức và năng lực tổ chức dạy học STEM được nâng lên rõ rệt. Tỷ lệ giáo viên hiểu rõ về giáo dục STEM tăng từ 18,2% lên 87,5%; tỷ lệ giáo viên thường xuyên tổ chức hoạt động STEM trong dạy học tăng từ 32% lên 81,3%. Các buổi sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học STEM đã góp phần tạo môi trường chia sẻ, học hỏi, lan tỏa tinh thần đổi mới trong tổ chuyên môn và nhà trường.
Giáo viên tham gia tập huấn chương trình STEM
Đối với học sinh, các em được học tập trong môi trường tích cực hơn, được trải nghiệm nhiều hơn, mạnh dạn hơn trong làm việc nhóm, trình bày ý tưởng và giải quyết vấn đề thực tiễn. Tỷ lệ học sinh biết đến hoạt động STEM tăng từ 73% lên 100%; tỷ lệ học sinh đã từng tham gia hoạt động STEM tăng từ 36% lên 100%; mức độ hứng thú của học sinh khi tham gia hoạt động STEM tăng từ 81% lên 93,1%. Đáng chú ý, những khó khăn của học sinh khi tham gia hoạt động STEM giảm từ 79% xuống còn 37,6%, cho thấy các em đã dần thích ứng với phương pháp học tập chủ động, sáng tạo.
Học sinh hoạt động nhóm thực hiện thí nghiệm
Kết quả kiểm tra sau khi học xong Chương II: Ánh sáng cũng phản ánh hiệu quả thiết thực của sáng kiến. Có 45% học sinh đạt mức Tốt, 35,7% đạt mức Khá, 17,1% đạt mức Đạt và chỉ còn 2,3% chưa đạt. Kết quả này cho thấy học sinh không chỉ nắm vững kiến thức cơ bản mà còn biết vận dụng kiến thức vào giải thích hiện tượng thực tiễn, phát triển năng lực tư duy khoa học, hợp tác và sáng tạo.
Sáng kiến của cô giáo Ngô Thu Hồng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Khoa học tự nhiên 9 mà còn có ý nghĩa lan tỏa trong đổi mới phương pháp dạy học tại Trường THCS Hồng Minh. Từ một chương học cụ thể, sáng kiến đã mở ra hướng tiếp cận thiết thực: học đi đôi với hành, kiến thức gắn với cuộc sống, học sinh là trung tâm của quá trình khám phá và sáng tạo.
Trong thời gian tới, Trường THCS Hồng Minh tiếp tục khuyến khích đội ngũ giáo viên nghiên cứu, áp dụng và nhân rộng các mô hình dạy học tích cực, trong đó có giáo dục STEM, nhằm xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, sáng tạo, hiệu quả; góp phần thực hiện tốt Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
Trường THCS Hồng Minh – đổi mới, sáng tạo, vì sự phát triển toàn diện của học sinh.
